Tygodnik Przasnyski

Piątek, 24 listopada 2017

Elektroniczne wersje bieżących i niektórych archiwalnych wydań "Tygodnika" dostępne są na portalu eprasa.pl

Mazowieccy reformatorzy

07.11.2017 10:46:52

Dokładnie pół tysiąca lat temu - 31 października 1517 r. - w kościele zamkowym w Wittenberdze doktor Marcin Luter ogłosił swoich 95 tez, które w postaci druku ulotnego w ciągu dwóch tygodni obiegły całe Niemcy, dając początek reformacji.

Nowe prądy reformatorskie dość szybko ogarnęły także inne części Europy, docierając też do Polski oraz do sąsiadujących z nią Prus Książęcych, gdzie już w 1525 r. luteranizm stał się religią państwową.

Bliskość Prus, a także liczne kontakty mieszkańców Mazowsza z osobami pochodzącymi z różnych części Rzeszy spowodowały,że idee reformatorskie doktora Lutra w połowie lat dwudziestych XVI wieku- w okresie, kiedy rozstał się on już z Kościołem katolickim - zaczęły przenikać na tereny północnego Mazowsza.

Pierwsze ślady ówczesnych „nowinek religijnych" odnajdujemy między innymi w biskupiej stolicy w Płocku, a także w nadgranicznej Mławie.

Na posiedzeniu kapituły katedralnej w Płocku 3 maja 1526 r. oskarżono
podczaszego płockiego Jana Garwarskiego, że trzyma u siebie w domu
bakałarza Jana, zluteranizowanego Niemca, który naucza jego synów.

Trzy lata później - 4 maja 1529 r. - to samo gremium rozpatrywało kolejną sprawę dotyczącą „nowinkarstwa luterańskiego" w diecezji, tym razem bardziej znaczącą.

Okazało się bowiem, że jeden z mławskich księży, imieniem Jan,
zaczął głosić w kościele nauki w duchu Lutra, czym zyskał duże uznanie wśród mławskich mieszczan. Wkrótce, idąc za przykładem wittenberskiego doktora,zrzucił sutannę, pojął żonę i przeniósł się do sąsiednich Prus, gdzie osiadł jako pastor.

W 1551 r. kapituła płocka po raz kolejny wystąpiła z oskarżeniem przeciwko trzem mieszkańcom Płocka sympatyzującym z ruchem reformacyjnym. Byli to: szlachcic Paweł Dąbrowski, który posiadał młyn na terenie miasta, postrzygacz sukna Tomasz i pisarz
miejski Jan.

U pierwszego z wymienionych natrafiono nawet na wiele książek luterańskich, a także „Biblię" w tłumaczeniu Henryka Bullingera, co może rodzić przypuszczenie, że nieobca mu była doktryna Jana Kalwina i Ulricha Zwinglego, kolejnych obok Marcina Lutra wielkich reformatorów XVI wieku.

Oczywiście wszystkie książki Dąbrowskiemu skonfiskowano, ale innych kar wobec niego i pozostałych oskarżonych o sprzyjanie „herezji" nie zastosowano.

O przejawach reformacji było słychać także w innych miejscowościach północnego Mazowsza, między innymi w Płońsku, Grzebsku, Pułtusku i Przasnyszu.

W Klewkach koło Przasnysza, z fundacji rodziny Niszczyckich, powstał
pierwszy na tym terenie zbór kalwiński,jeden z siedmiu na całym Mazowszu.

Więcej w aktualnym wydaniu TP z 7 listopada br.

autor: Leszek Zygner

Komentarze Internautów (0)dodaj komentarz

Na razie nikt nie skomentował tego artykułu, aby wziąć udział w dyskusji, należy dodać komentarz